Proefles - Dieren van de Amazone - Bestuderen
Vak: Natuuronderwijs, Groep: 4-8
Introductie
(Dieren van de Amazone)
Overal om ons heen in Suriname zien we prachtige dieren.
Sommige dieren zijn lief.
Sommige dieren zijn gevaarlijk.
Hoe meer je over dieren weet, des te beter kun je met ze omgaan.
Veel plezier met het leren van de dieren van de Amazone in Suriname.
1. Jaguar
De jaguar is een grote katachtige en de koning van het Surinaamse oerwoud.
- Derde grootste kat ter wereld.
- Houdt van zwemmen en jaagt zelfs in het water.
- Heeft de sterkste beet van alle katachtigen.
- Zijn vlekken noemen we 'rozetten' met een stipje in het midden.
- In Suriname noemen we hem ook wel 'Pakamani'.
2. Luiaard
De luiaard leeft bijna zijn hele leven ondersteboven in de bomen.
- Slaapt gemiddeld 15 tot 20 uur per dag.
- Beweegt zo traag dat er algen op hun vacht groeien (groene schijn).
- Komt maar één keer per week uit de boom voor hun behoefte.
- Heeft een hele trage spijsvertering; eten doet er een maand over.
- In Suriname komen zowel de twee- als drie-tenige luiaard voor.
3. Ara
De Ara is de grootste papegaaiensoort en herkenbaar aan zijn felle kleuren.
- Hun snavels zijn zo sterk dat ze harde noten en zaden kraken.
- Ara's blijven hun hele leven bij hetzelfde maatje.
- Ze kunnen wel 80 jaar oud worden in de natuur.
- Ze eten klei van rivieroevers om gifstoffen uit zaden te neutraliseren.
- In Suriname zie je vaak de Blauw-gele ara en de Rode ara.
4. Rivier Dolfijn
De 'Profosu' zwemt in de Suriname rivier en is een genot om te zien.
- Hij heeft een kenmerkende roze-achtige buik.
- Gebruikt echolocatie om te navigeren in het troebele rivierwater.
- Ze zijn zeer sociaal en springen vaak hoog uit het water.
- Ze jagen samen op grote scholen vissen bij de riviermonding.
- In Suriname is het spotten van Profosu's een belangrijke toeristische attractie.
5. Groene Anaconda
De 'Aboma' is de zwaarste slang ter wereld en leeft in de zwampen.
- Kan wel 10 minuten onder water blijven zonder adem te halen.
- Zijn ogen en neusgaten zitten bovenop zijn kop voor het zwemmen.
- Het is een wurgslang; hij heeft dus geen giftanden.
- Vrouwtjes zijn veel groter dan de mannetjes.
- Ze leggen geen eieren, maar baren levende jongen.
6. Zwarte Kaaiman
Dit is de grootste van alle kaaimansoorten en een geduchte jager.
- Kan een lengte bereiken van meer dan 5 meter.
- Zijn donkere huid helpt hem om warmte van de zon op te nemen.
- Jaagt voornamelijk 's nachts; overdag rust hij in de zon.
- Eet vissen, schildpadden en soms zelfs grotere zoogdieren.
- Hij is een essentieel onderdeel van het ecosysteem in de Surinaamse rivieren.
7. Harpij-arend
De Gonini is de krachtigste arend ter wereld en woont in de toppen van het oerwoud.
- Zijn klauwen zijn even groot als die van een grizzlybeer.
- Kan prooien tillen die bijna net zo zwaar zijn als hijzelf.
- Hij vliegt heel behendig tussen de dichte bomen door.
- Bouwt enorme nesten die jarenlang hergebruikt worden.
- In Suriname wordt de Gonini als een symbool van kracht gezien.
8. Pijlgifkikker
De Okopipi is wereldberoemd vanwege zijn felle kleuren en giftigheid.
- Zijn felle kleuren dienen als waarschuwing: "Eet mij niet, ik ben giftig!".
- Indianen gebruikten het gif vroeger om de punten van hun jachtpijlen in te smeren.
- Krijgt zijn gif binnen door het eten van specifieke mieren en mijten.
- De blauwe Okopipi komt alleen voor in een klein gebied in Zuid-Suriname.
- Vaders dragen de kikkervisjes soms op hun rug naar het water.
9. Capibara
De Kapua is een sociaal dier en het allergrootste knaagdier op aarde.
- Heeft zwemvliezen tussen de tenen en is een topzwemmer.
- Kan tot wel 5 minuten onder water blijven om aan vijanden te ontsnappen.
- Zijn tanden blijven zijn hele leven lang doorgroeien.
- Ze leven in groepen van soms wel 20 tot 30 dieren.
- Ze communiceren met elkaar via fluitjes, geblaf en knorren.
10. Toekan
De toekan is onmisbaar in het regenwoud vanwege het verspreiden van zaden.
- Zijn snavel ziet er zwaar uit, maar bestaat uit een soort licht sponsmateriaal.
- De snavel fungeert als een soort radiator om het lichaam af te koelen.
- Ze slapen met hun snavel onder hun vleugel om warmte vast te houden.
- Ze eten hoofdzakelijk vruchten, maar soms ook een eitje of insect.
- De 'Kofumaki' is een bekende soort in de Surinaamse bossen.
12. Reuze Zeeschildpad
Suriname is een van de weinige plekken waar deze reuzen aan land komen.
- De Aitkanti (Lederschildpad) heeft geen hard schild, maar een leerachtige huid.
- Ze leggen ongeveer 80 tot 100 eieren in een kuil in het zand.
- Alleen de vrouwtjes komen aan land; mannetjes blijven altijd in de oceaan.
- Ze leggen enorme afstanden af tussen hun leefgebied en de broedstranden.
- Stichting STINASU beschermt de stranden van Galibi en Braamspunt.
19. De Rode Lijst
De biodiversiteit in Suriname is prachtig, maar ook kwetsbaar.
- 28% van alle plant- en diersoorten wereldwijd staat momenteel op de Rode Lijst.
- In Suriname vormen goudwinning en illegale houtkap een grote bedreiging.
- Illegale handel in wilde dieren (zoals zangvogels en apen) is streng verboden.
- Natuurreservaten zoals Centraal Suriname helpen deze dieren te overleven.
- Jij kunt helpen door nooit wilde dieren als huisdier te kopen!